زخم حق فنی داروخانه ها
پایگاه خبری جامعه خبر/ پریسا عبادی/ حق فنی یا تعرفه خدمات دارویی مبلغی است که در ازای تحویل هر نسخه به بیمار و کنترل و نظارت روی نگهداری داروها و ارائه راهنماییهای لازم جهت مصرف و تایید نهایی دارو توسط دکتر داروساز، دریافت میگردد. این تعرفه در سال ۱۳۶۵ در ایران وضع شد.
در شرایط جنگی که دولت به عنوان دارنده اغلب کارخانجات دارو با توجه به نرخ بیکاری بسیار بالا و شرایط وخیم جنگ قیمت داروها را برای سالها ثابت نگه داشته بود جهت تأمین هزینههای داروخانه این مبلغ را وضع کرد. این مبلغ از ۵ تومان در سال ۱۳۶۵ آغاز گردید که در سال ۱۳۹۳ به ۱۶۰۰ تومان برای نسخه در روز و ۱۹۰۰ تومان برای هر نسخه در شب رسید.
وزارت بهداشت در سال ۱۳۹۴ این مبلغ را برای داروخانههای دولتی ۸۸۰ تومان و داروخانههای غیردولتی ۲۰۰۰ تومان تعیین کرد. با پایان یافتن شرایط جنگی واگذاری بسیاری از کارخانجات به بخش خصوصی و آزادسازی قیمت دارو داروسازان و داروخانه داران توانستند با حمایت وزارت بهداشت و سایر ارگانهای کشور دریافت مبلغ حق فنی را تثبیت کنند.
باوجود رای دیوان عدالت اداری مبنی بر غیرقانونی بودن این دریافت در سالهای ۱۳۸۳ و ۱۳۹۳ هم داروسازان با پشتیبانی وزارت بهداشت برای گرفتن حق فنی تلاش کرده و آن را حق قانونی خود دانستند. داروخانهها بجز این مبلغ درصدی نیز تحت عنوان فروش داروی بدون نسخه OTC از مردم دریافت میکنند.
سازمان بازرسی کل کشور و مرکز پژوهشهای مجلس نیز در یافت این مبلغ پس از جنگ را غیرقانونی اعلام کردند.به گفته داروسازان این مبلغ برای نظارت روی داروها و ارائه خدمات دارویی دریافت میشود، اما به گفته مردم در بسیاری از اوقات داروسازی در داروخانه فعال نیست و خدمات چندانی به عنوان مشاوره دارویی ارائه نمیشود.
در بسیاری موارد نیز خدمات داروخانه توسط تکنسین داروخانه که با حقوق بسیار ناچیز فعالیت میکند انجام میشود. به گفته رئیس انجمن داروسازان ایران تنها در تهران امتیاز ۷۰٪ داروخانهها از سوی داروسازان به افراد غیر متخصص واگذار شدهاست. هرچند حضور داروسازان به عنوان مسئول فنی همچنان در داروخانه ادامه دارد و آنان در ازای گرفتن حق فنی به فعالیت مشغولند.
دریافت وجوه غیرقانونی در سایر بخشهای پزشکی از مردم نیز به مرور زمان رواج یافته از جمله برخی پزشکان زنان و زایمان دستگاه سونوگرافی در مطب قرار داده و به جای ارجاع زنان باردار به مراکز سونوگرافی شخصاً اقدام کرده و مبالغی زیادی به زنان باردار تحمیل میکنند. درحالیکه استاندارد سونوگرافی در طول ۹ ماه بارداری ۳ بار است برخی پزشکان زنان و زایمان تا بطور ماهانه سونوگرافی انجام میدهند.
*لابی ها ادامه دارد!
به گفته رئیس انجمن رادیولوژی ایران نرخ تعرفه مصوب سال ۹۳ برای انجام سونوگرافی ۳ بعدی از جنین توسط رادیولوژیست حداکثر ۱۲۰ هزار تومان است، در حالی که برخی از متخصصان زنان گاهی تا ۵۰۰ هزار تومان هم اخذ میکنند. افراط در سونوگرافی باعث ایجاد فرهنگ تولید آلبوم عکس از جنین در ایران شدهاست.هر چند مقایسه ی دریافت چنین وجوهی با دریافت حق فنی از سوی داروسازان چندان منصفانه به نظر نمی رسد.
تاکنون تلاشهای صورت گرفته برای حذف حق فنی در برابر داروسازان و حمایت وزارت بهداشت از آنان به نتیجه نرسیده است و چالش ها بر سر مسئله ی حق فنی همچنان ادامه دارد. لابیهای صورت گرفته در سال ۱۳۹۳ نظارت بر داروخانهها را از وزارت بهداشت به سازمان نظام پزشکی تفویض کرد. (برای چند ماه آزمایشی و سپس دایمی) در حالیکه نظام پزشکی به دلیل عدم انجام وظایف پیشین خود مبنی بر نظارت بر پزشکان با انتقادات متعدد روبرو بود.
همچنین با اقدامات صورت گرفته توسط انجمن داروسازان و سایر سازمانها، کارشناسان سازمان تعزیرات حکومتی به تنهایی و بدون نماینده علوم پزشکی نباید وارد داروخانه شود.در یک گزارش شماره ۵۴۴۶/۳۰–۳۰/۲/۱۳۷۱دفترفنی مالیاتی در سال ۱۳۷۲ مبلغ دریافتی حق فنی داروخانهها از مالیات نیز معاف تشخیص داده شدهاست. در آخرین تلاشها داروسازان با حمایت سازمان نظام پزشکی در پی آن هستند که حق فنی را وارد کتاب تعرفه پزشکی کشور کنند.
نایب رئیس شورایعالی نظام پزشکی مدعی شد: «انجمن داروسازان نیز موظف است بنا بر اصل وجودی اش و با دلایل علمی و قوی از جایگاه تعرفه در نظام سلامت دفاع کند و درج حق ارائه خدمات دارویی را در کتاب تعرفهها یا کتاب ارزشهای نسبی خدمات سلامت، پیگیری کند.» نهایتاً در سال ۱۳۹۴ این کار توسط وزارت بهداشت انجام شد.
*حق فنی داروخانه، باشد یا نباشد؟!
مهم ترین بحث مطرح شده در این میان وجود یا ازبین رفتن حق فنی داروخانه ها و ضرورت وجود آن ها است. حق فنی داروخانه بحثی کهنه و تخصصی و همیشه مورد بحث داروخانه ها و وزارت بهداشت بوده است. عابدی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس خسارات شدید حذف حق فنی داروخانه ها را مطرح کرده است.
او گفت: حذف دریافت حق مدیریت داروخانهها خسارات مالی سنگینی را به حوزه سلامت وارد میکند وی از سازمان نظام پزشکی خواست تا نظر خود را در مرحله تجدیدنظرخواهی اعمال کند. این اقدام یعنی ممنوع کردن دریافت حق مدیریت داروخانهها صحیح نیست که یک سازمان صنفی در قالب صدور بیانیه درخواست ابطال رای یک دادگاهی را داشته باشد.
نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی، ادامه داد: بیتردید سازمان نظام پزشکی نیز میتواند در چارچوب قانون، دفاعیات خود را ارائه دهد و از دادگاه بخواهد که درخواست آنها را بررسی کرده تا در مرحله تجدیدنظرخواهی رای اصلاح شود. آنچه مسلم است نباید این روش متداول شود که بعد از صدور رای توسط یک دادگاه یا مصوبات هر بخشی، سازمانهای حامی صنف مورد نظر به صدور بیانیه یا اطلاعیه یا تجمع یا نگارش نامه سر گشاده بپردازند، چرا که این نوع اقدامات مشکلی را حل نخواهد کرد.
جایگاه دیوان عدالت اداری در قانون دیده شده و این حق را دارد که در مورد موضوعات مختلف اظهارنظر داشته باشد، کما اینکه تاکنون در بررسی پروندههای مختلف به خوبی عمل کرده است، بنابراین اگر در این مورد خاص نیز اعتراضی وجود دارد باید از طریق مراجع قانونی اعمال شود.داروخانهها باید مسئول فنی داشته باشند، چرا که سلامت مردم از اهمیت بسزایی برخوردار است و باید یک داروساز به طور مداوم بر تجویز نسخهها و ارائه داروها نظارت داشته باشد، بنابراین باید برای این بخش رقم خاصی در نظر گرفته شود و تداوم این امر نیز از طریق مراجع قانونی دنبال شده و دادگاه را متقاعد کنند که تاکنون نیز رقم قابل توجهی برای آن دریافت نشده است تا این رای اصلاح شود.
*تاسیس داروخانه ها یکی بعد از دیگری
نحوه و چگونگی تاسیس داروخانه ها یکی از مسائلی است که همواره مورد بحث و چالش بوده حال متخصصان حوزه بهداشت معتقدند که رقابتی کردن دارو، کشور را به سمت مصرف القایی و بدون تجویز دارو میبرد. ایرج حریرچی در مورد مصوبه شورای رقابت مبنی بر حذف استانداردهای تاسیس داروخانه که اعتراض انجمن داروسازان را به همراه داشت گفت: این موضوع مهمی نیست چرا که وزارت بهداشت و درمان در این مورد نظرات خود را دارد و شورای رقابت نیز بر اساس ایدهای که دارد به اظهارنظر میپردازد.: وزارت بهداشت و درمان در این راستا اقدامات لازم را نیز انجام می دهد.
*بلاتکلیفی
حق فنی داروخانه به گفته دیوان عدالت اداری خلاف قانون اعلام شد اما این مبلغ در بسیاری از داروخانه ها دریافت میشود.و ریاست سازمان غذاودارو گفت:مردم یکبار در ماه به داروخانه میروند!
اخبار روز را با جامعه خبر بخوانید./
