بازار مکاره «شرف الشمس»/ ۱۹ فروردین به کام چینی ها!

پایگاه خبری جامعه خبر/زهرا فعله گری: نامش فاطمه بود. دختری ۲۵ ساله که مسافت زیادی را تا بازار شهرری پیموده  و رویای بخت گشایی و رفع مشکلات و روز های شیرین را در سر دارد. به او گفته بودند شرف و شمس با قدرت جادویی اش حلال گره ها است. و دوان دوان به بازار قدیم ری آمده تا بتواند از دستفروشان دوره گرد سنگ شرف شمس خریداری کند.

بر اساس این گزارش بازار شهرری همیشه با شلوغی و استقبال مردم رو به رو است اما ۱۹ فروردین کمی متفاوت است. می گویند در این روز خوش یمن است که سنگ شرف الشمس را حکاکی کرده و بر دست کنید.

البته در میان بازار برکه های بسیاری در مورد روایات و گفته ها و ناگفته ها در مورد این سنگ فراوان است. نوشته اند حکاکی حزر شرف و شمس امضای امیر مومنان است که بر روی انگشتری ایشان حک شده بود. دیگری می گفت پنج نام مبارک خداوند بر روی آن حک شده و از دوره گردی شنیدم که شرف و شمس در واقع نام دعایی است که سنگ مختص به آن را هم به این نام می خوانند اما هیچ کدام این ها حقیقتی ندارد واین گفته ها تنها دهان به دهان نقل مجالس شده است.

*شرف و شمس چیست؟

شرف و شمس سنگ نیست و بلکه گفته می شود دعایی منسوب به امیرمومنان است. هر چند روایت و یا احادیثی در این باب تا قبل از ۷ قرن وجود نداشته و صحت آن ما را به ابهام عمیقی وامی دارد.

گفته می شود دعای منصوب به امام علی (ع) بر روی نگینی زرد رنگ، طلا و یا با نوشته ایی به خط زرد بر روی پارچه و کاغذ با نقوش رمز گونه ایی حکاحکی می شود و از طلوع آفتاب تا ظهر روز ۱۹ فروردین را مناسب این عمل می دانند.

*رمز حزر شرف و شمس

(الله؛ جمیل؛ رحمن؛ مومن؛ نور) اسامی از نام مبارک خداوند است که می گویند مخفف آن با بکار گیری حروف ابجد بر روی نگین حکاکی می شود.

حروف ابجد در واقع حروف عبری-آرامی است که قوم نبطیان که در جنوب شرقی فلسطین سکونت داشتند مورد استفاده قرار دادند اما برخی از عوام اعتقاد دارند این حروم دارای قدرت مرموزانه و خارق العاده ایی است.

گفته می شود هنگام حکاکی دعا و حرز شرف الشمس این نکات را بخاطر داشته باشید:

۱. آداب عمومی اذکار مانند طهارت، توجه و غیره رعایت شوند.
۲. حتماً در وقت شرف شمس نوشته شود.
۳. از سمت راست شروع به نوشتن شود.
۴. هیچ خطی دوبار کشیده نشود.
۵. سوراخ های ستاره و میم و ها و واو بسته نشود.
۶. خطوط ابتدا و انتهای ستاره یگدیگر را قطع نکنند.
۷. اندازه الف ها یکسان باشد.
۸. واو آخر روی تمام نقش کشیده شود.
۹. با گلاب و زعفران بر روی نگین زرد یا ورق طلا یا  کاغذ زرد حک و نوشته شود.

*خورشید خوش قدم!

دعا و سنگ اختصاص داده شده به شرف و شمس را معمولا برای چشم زخم، گشایش امور، برآورده شدن آرزوها، افزایش رزق وروزی استفاده می کنند و اعتقاد نجوم دانان مسلمان و محاسبات نجومی حکایت از آن دارد که در روز مختص به شرف و شمس خورشید نسبت به سایر کواکب قدرت بیش‌تری بر روی زمین دارد. به طوری که این روز را معادل شب قدر می دانند و آداب و اعمال خاصی برای آن ذکر شده است.

ابوریحان بیرونی در کتاب التفهیم در باب احکام نجوم مطالبی را در خصوص شرف سیارات نوشته است که بر این اساس شرف شمس هنگامی است که خورشید ۱۹ درجه در برج حمل قرار دارد.

هر ۱۹ ایی، ۱۹ نیست!

به گفته ابوریحان بیرونی شرف و شمس به روزی گفته می شود که خورشید در ۱۹ درجه برج حمل قرار گیرد و این در حالی است که فروردین با صور فلکی حمل تفاوت دارد و حتی منظور از ۱۹، درجه قرارگیری خورشید(شمس) در برج حمل است که به اشتباه روز نوزدهم فروردین ماه رواج پیدا کرده است.

همان طور که برای حلول ماه رمضان نمی توان روز خاصی از سال را اختصاص داد و در گذر تاریخ زمان آن تغییر پیدا می کند، برای این مناسبت هم قادر به تعیین روزی خاصی در تقویم نیستیم.

*دعای شرف و شمس

ناقلان می گویند دعای شرف و شمس منصوب به امام علی (ع) به شرح زیر است.

 (بسم الله الرّحمن الرّحیم اَللّهُم اِنّی اَسئَلُکَ بِالهاءِ مِنْ اِسمِکَ الْاَعظَم و بالثَلآثِ العِصّیِ و بالالَفِ المُقَّّوِم و بِالمِیمِ الطَمیس الاَبتَر و بالسِّلمِ و بالاَربَعَه الَتِی ه‍ِی کالکَفِ بِلا مُعصَم و بِالهاءِ المَشقُوقَه و بالواوِ المُعظَّم صوره اِسمکَ الشَّریفِ الاَعظَم اَن تُصَلِیَ علی سَیِّدِنا مُحمَّدِ وَ آلِهِ بعدد حروف ماجری بِالقلم و اَن تَقضِی حاجَتِی)

یکی از رسومی که در روز ۱۹ فروردین رواج دارد پس از خواندن این دعا، خواسته خود را همراه با دعای مذکور می نویسند و در میان قرآن نگه داری می کنند.

*نظرات علما در باب شرف و شمس

مرحوم کفعمی در کتاب مصباح (مصباح کفعمى کتابى نسبتاً معتبر در ادعیه است) سند معتبرى براى این مطلب ذکر نکرده و تنها گفته شده که این حروف شکلی اسمای اعظم است و همچنین در حاشیه ها نقل می کند که در بعضى از کتاب‏هاى علماى شیعه دیده ام که این شکل از امیرالمؤمنین(ع) نقل کرده اند و به نظر مى‏رسد بیان چنین نقلى محکم نیست؛ چون سند این روایت از امیرالمؤمنین(ع) ذکر نشده است.

مرحوم شیخ بهایى در کتاب سرّ المستتر نام مستقیمی از شرف و شمس نبرده و بنا به تشخیص احتمالی اساتید علم ختوم، ۱۹ برج حمل دارای ساعت خوبى است و موجب تأثیر بیشتر این اشکال می شود.

علامه  حسن‏ زاده آملى هم مطلبی را از مرحوم کشمیرى در کتاب هزار و یک نکته و در نکته ۲۷۷ نقل می کند که (شرف شمس به ابجد می شود ۹۸۰ . متن ۹۷۷ از روح است و جسم که روح آن خود او بود و جسمش، شاکله ی او. ) به نظر می رسد که علامه معتقد است حجت را در باب رموز ۹۷۷ به تحریر در آورده است.

حضرت آیت الله مبشر کاشانی با اشاره به نکات جالب و ناگفته ای در این باره ، مبحث شرف الشمس را جزء علوم غریبه دانست و مرقوم کرد:

"شرف الشمس از علوم غریبه است، لکن در کتب متقدمین اعم از روایی و ادعیه و اذکار اثری نیافتم ، فقط متاخرین در چند قرن اخیر معتبر می دانند و بیاناتی درباره شرف الشمس و طریقه تکسیر آن به صورت مربع یا مسبع و غیره و نیز آثار و برکات آن مطالبی متذکر شده اند و بعضی آن را ماخوذ از اسم اعظم تلقی کرده اند و در کتاب جواهر مکنونه که از کتب خطی اذکار است و همچنین در کتاب السحاب اللئالی تالیف سید عبدالله بوشهری و کتب دیگر، آثاری از جمله دفع فقر و بیماری ها و حفظ از گزند جانوران و ایمنی از بلایا وکسب عزت و بزرگی متذکر شده اند."

علامه مجلسی در کتاب کتاب حلیه المتقین می گویند که شرف الشمس را باید در روز ۱۹ حمل که مطابق با روز ۱۹ فروردین است، از طلوع آفتاب تا ظهر بر عقیق زرد و در صورت عدم امکان بر کاغذ زردی نوشته و با خود حمل نماید.

آیت الله مکارم شیرازی معتقد است که حرز مزبور (شرف شمس) اعتبار ندارد و در روایات معتبر نیامده است و محتوای آن هم محتوای قابل ملاحظه ای نیست و سزاوار است مومنان برای حفظ خود از آیات و روایاتی که از معصومین علیهم السلام در کتب معتبر وارد شده است استفاده کنند.

به اسم ائمه به کام سودجویان

برخی از معصومین و ائمه اطهار حدیث هایی در مورد نگین عقیق نقل کرده اند اما هیچ کدام از آنها به سنگی به نام شرف و شمس و حکاکی بر آن و همچنین رسومی که رواج دارد اشاره مستقیمی نکرده است.

متاسفانه دیده می شود برخی از سودجویان و کاسبان این احادیث را در کاغذهایی چاپ شده و با افزودن سنت های اشتباه فراگیر شده، آن را به طوری جلوه می دهند که خواننده گمان می کند سند محکمی پشت دروغ های فراگیر وجود دارد و همچنین در احادیث را طوری در صفحه کاغذ مزین می کند که انگار در توضیح احادیث به طور قطع به شرف و شمس اشاره شده است!.

*نظر کارشناس دینی

سید حسین خادمیان نوش آبادی کارشناس مسائل دینی در مورد حقیقت شرف و شمس و رسوم اشتباه فراگیر شده در گفت و گو با خبرنگار جامعه خبر می گوید: موضوع شرف شمس در روایات ما مثبوت نیست و ساختن آداب برای آن مورد وثوق نمی باشد.

براى نوشتن اشکال یا حک حزر بر روى انگشتری در نوزدهم فروردین هم سند مکتوبى وجود ندارد.

در سیره اهل‌بیت علیهم‌ السلام هم ارجاع به رموز نجومی وعلوم غریبه نبوده و منجمین آن زمان را که برای ستارگان تاثیر استقلالی قائل بودند را لعن و طرد و منع می‌کردند.

با این حال در ترسیم و نوع نوشتن شرف شمس، اختلاف وجود دارد و هرکسی برای خودش یک تصویری را اختراع کرده است.

با دقت در برخی از اشکال و تصاویر این دعا، به سهولت ستاره داوود که از اختصاصات یهود دیده می شود  که با توجه به بی سند بودن مطلب و انگیزه یهود در ایجاد انحراف و خرافات در مکتب اسلام؛ شرف شمس تامل برانگیز است و فارق از این نکته می توان گفت که ریشه اصلی آداب “شرف الشمس”  از ستاره پرستان و خورشید پرستانی که در بین النهرین سکونت داشتند اخذ شده است و بعد اشخاصی با ظاهری اسلامی آن را نشر داده اند.

اسلام به قدری در اینگونه مسائل حساسیت نشان داده که در نماز های یومیه هم زمان به طوری تنظیم شده که مصادف با اوج طلوع و یا غروب خورشید مقایر نشود.

قیمت سنگ های مخصوص

در بازارچه قدیم شاه عبدالعظیم حسنی (ع) می بینیم که بازار حکاکی و سنگ فروشی چنان داغ است که حتی دست فروش هایی در گوشه و کنار خیابان دیده می شوند.

جنس سنگ های موجود در بازار بیشتر متعلق به خراسان، یمن، ایتالیا، چین و همچنین مخلوطی از مواد آزمایشگاهی بوده است و در کمال نا باوری باید گفت که جنس برخی از آنها پلاستیکی بود.

قیمت سنگ های تقریبا مرقوب میان ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان بود.

البته سنگ های جعلی هم پیدا می شود که قیمت آنها میان ۲ تا ۱۰ هزار تومان بود.

تسبیح های شرف و شمس هم در بازار رونق داشت و قیمت آن حدود ۲۵ تا ۳۰ هزار تومان بود.

ریز بند های زیبایی هم توجه خاص دختران را به خود جلب می کرد و قیمت آن مابین ۴۵ تا ۶۰ هزار تومان بود.

می توان گفت که عابرانی که دخترک کوچکی با خود داشتند به ترس اینکه مبادا اصل شرف شمس را خریداری کنند و کودک آن را گم کند؛ برای آن ها دستبند های شرف و شمس پلاستیکی که از چین وارد شده بود خریداری می کردند. آنها گمان می کردند که هر زردی شرف است و نتیجه مطلوب را از آن می گیرند.

استاد اسماعیلی از سنگ فروشان بازر قدیم ری در گفتگو با جامعه خبر می گوید: سنگ ها هیچ شناسنامه ایی ندارند و به همین دلیل تنها کارشناسان سنگ قادر به تشخیص اصل و فرع آن ها هستند.  ۹۵ درصد بازار مملوع از سنگ های آزمایشگاهی، ملاتی و حتی پلاستنیکی است و این بستگی به انصاف کاسب دارد که همان سنگ جعل که با قیمت عمده ی ۱۰۰ تک تومان خریداری کرده را با چه قیمت و سودی به فروش برساند.

او در پاسخ به اینکه چطور امکان تاخت و تاز سودجویان به این وسعت وجود دارد؟ گفت: اتحادیه این قضایا را می داند اما سکوت کرده و عرصه را برای سودجویان باز گذاشته است و آنها حتی سالی یک بار هم اعمال آنها را بازرسی نمی کنند.

اسماعیلی معتقد بود که حکاکی به وفور دیده می شود اما باید توجه کرد که فرد حکاک باید واجب شرایط باشد و معنویات قوی را در خود باید پرورش دهد.

به گزارش جامعه خبر با تمام ویژگی های شرف الشمس اما انگار بازار مکاره ای برای این سنگ ایجاد شده که قابل تامل و تاسف است و انگار گوی و میدان به نفع چینی ها و سودجویان تمام می شود و مردم نمی دانند. حالا پیدا کنید بازرسان اتحادیه و تعزیرات حکومتی را؟

خبر روز را با جامعه خبر دنبال کنید. /