نقش مترو تهران در کمآبی «چشمه علی»/ آب مقدس برمیگردد؟!
پایگاه خبری جامعه خبر/ مریم مرادی: چند سالی است که هشدار درباره مسئله کمبود آب و خشک سالی ایران از کلاس های درس و جلسات مسئولان خارج شده و به عنوان یکی از دغدغه ها و تهدیدات جدی زندگی مردم گریبان کشور را گرفته است. تهدیدی که در بیشتر مناطق، باعث خشک شدن سفره های آب زیرزمینی، قحطی آب چند روزه و گاهی نزاع بر سر آن شده است.
اما این بار در میان خبرهای منتشر شده، خشک شدن چشمه علی شهر ری اهالی تهران را شوکه کرد.
چشمه علی خشک شد!
چشمه ای که همیشه می جوشید و عکس شنای بچه ها سوژه رسانه ها بود خشک شد. گفته می شود نام آن «سورینی» و احتمالا منسوب به دوره اشکانیان و ساسانیان بوده و بعدها به یاد امام علی (ع) به چشمه علی معروف شده است. محوطه ای تاریخی که شامل باروی ری، کتیبه فتحعلی شاه و چشمه ای هشت هزار ساله میشود.
در مورد خشک شدن این چشمه امیر مصیب رحیم زاده رئیس نمایندگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهر ری گفته بود: «هرچند آب به دلیل برداشت های آب زیرزمینی و ایجاد چاه های کشاورزی توسط مردم و به مرور در همه جا کم شده بود اما چشمه علی ناگهانی خشک شد. از طرف دیگر مردم آب این چشمه را مقدس می دانستند و قبل از نوروز فرش های خود را در آن می شستند.»
*آب مقدس برگشت!
اما این گفته ها درحالی بود که فردای آن روز اعلام شد: وضعیت آب چشمه مانند همیشه است. در این بین یک احتمال هم بررسی شد که شاید علت خشکی آب چشمه، عبور مترو از نزدیکی این منطقه باشد؛ بنابر این نظر قرار شد تا تونل مترو از منطقه چشمه فاصله گرفته و در این مورد گزارشی ارائه دهند.
*ماموران در حال انجام وظیفه اند
به گزارش جامعه خبر، حالا بعد از گذشت چند هفته از این ماجرا سری به چشمه علی زدیم تا از نزدیک این مسئله را پیگیری کنیم.
زمانی که به آنجا رسیدیم دیگر آبی از بین سنگ ها نمی جوشید و آب از ورودی چشمه قابل رویت نبود. اما حباب هایی که از زیر میآمد نشان می داد آب در جریان است. در همین حین دو نفر با یک کیف مشکی به کنار آب آمده و پس از خارج کردن دستگاهی از کیف آن را جلوی جریان آب گذاشته و اعدادی را روی کاغذ یادداشت کردند.
جلوتر رفتیم، نگاهمان به سربرگی که اعداد را بر روی آن یادداشت می کردند افتاد، خط ۶ مترو، واحد ابزار دقیق و زمین شناسی. گزارش اندازه گیری دبی آب چشمه علی!
جالب بود که به جای کارشناسان میراث فرهنگی، کارشناسان مترو کار می کردند!
پس ماموران مترو طبق برنامه ای که مقرر شده گزارش روزانه تهیه می کنند. اما سؤال اینجا است که چقدر عبور این خط از نزدیکی چشمه علی باعث کم آبی یا خشکی آن شده است؟
یکی از ماموران گفت: «می خواهیم شدت جریان آب را اندازه گیری کنیم تا از تغییرات آن مطلع شویم. ما این کار را هر روز انجام میدهیم.»
وی درمورد خشکی چشمه علی افزود: «یک روز خشک شده بود که با پیگیری ها و لایروبی، مسیر آب باز شد. چشمه ها معمولا به تغییرات فصلی حساس هستند و به تبع آن کمترین میزان آب چشمه ها هم مربوط به شهریور و پاییز است.»
هرچند مسئولان می گویند دیگر خطری چشمه علی را تهدید نمی کند اما آیا به گفته این مامور مترو مسئله خشکی آب چشمه فقط مربوط به لایروبی بوده است و دلیل اصلی آن عبور مترو از کنار این چشمه نیست؟! آیا تونل مترو طبق اخبار منتشر شده از این منطقه تاریخی فاصله گرفته است؟
با اینکه مترو تهران توانست از لابه لای هجوم رسانه ها و هنرمندان فرار کند و در مترو را در چند متری تئاتر شهر باز کند اما اینبار شاید تیرش به سنگ خورده!
*در مدیریت سدها اشتباه کردند
در این میان نباید هشدارهای یک سال قبل پروفسور پرویز کردوانی، جغرافیدان و پدر کویرشناسی ایران، درباره وضعیت خشک سالی کشور را نادیده گرفت: «ساخت بی رویه چاه های عمیق و نیمه عمیق ما را بیچاره کرد! در جاهایی به جای قنات های خشک شده، چاه های جدید ساختند و این چاه های جدید باعث شد قنات های دیگر خشک شوند. نشست زمین یکی از پیامدهای ساخت چاه است!
وقتی سد را ساختند باید میزانی از آب را به باتلاق ها اختصاص می دادند، میزانی دیگر را برای کشاورزی و مابقی را برای صنعت و آب شرب. اما در قانونی که بعدا تصویب شد آب به بخش های دیگر تخصیص داده شد اما به باتلاق و تالاب ها اختصاص ندادند. در مدیریت سدها اشتباه کردند.»
امروز نوبت چشمه علی بود و دیروز دریاچه ارومیه! فردا؟!
شاید مسئولان باید فکری به حال این وضعیت کنند.
شاید نیازمند قوانین سختگیرانه تر درمورد حفر چاههای عمیق و نیمه عمیق باشیم تا از مکیده شدن بیشتر سفرههای آب زیر زمینی جلوگیری و مصرف آب در بخش کشاورزی کنترل شود.
اخبار روز را با جامعه خبر بخوانید./
