وضعیت بازار دارو به زبان خیلی ساده/ وضع بحرانی است

به گزارش پایگاه خبری جامعه خبر، براساس اعلام فعالان صنعت استراتژیک داروسازی کشور آینده این صنعت بسیار بی ثبات ارزیابی شده و به نظر آن ها تداوم بحران، رمقی برای ادامه فعالیت تولیدکنندگان باقی نمی‌گذارد.

به گفته اعضای سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی، مشکلاتی که در سال ۹۶، گریبان گیر صنعت داروسازی کشور شد، در دوران جنگ تحمیلی هم تجربه نشده بود اما به نظر می رسد شرایط پیش رو از آن هم بدتر باشد.

کارشناسان از حوزه، بخشی از وضعیت ایجادشده را به سیاست‌های اتخاذشده در این حوزه مربوط دانسته و می گویند دولت پس از ماه‎ها بی تعهدی در پرداخت بدهی‌های بلندمدت خود به شرکت‌های دارویی، نوع جدیدی از معاملات را در نظام سلامت آغاز نمود.

به این ترتیب که دولت بدهکار تصمیم گرفت به‌جای پرداخت نقدی بدهی خود به شرکت‌های دارویی که ماه‌ها پس از فروش دارو به مراکز درمانی تابعه دولت و عرضه دارو به بیماران (بیمه‌شده توسط نهادهای دولتی و عمومی زیر نظر دولت) مطالبه گر حقوق معوقه خود بودند به‌جای عمل به تعهد خود طلبکاران را وادار به انجام معامله جدید و آن‌هم وصول برگه‌های اوراق قرضه با حداقل ۲۰ درصد نرخ تنزیل نماید.

این در حالی بود که وزیر بهداشت با اجازه رئیس‌جمهور، کمیسیون قیمت‌گذاری دارو را هم تعطیل و راه هرگونه جبران هزینه‌های فزاینده صنعت را هم بست تا سال ۱۳۹۶، سال مردودی دولت در انجام تعهدات خود در مقابل ارائه‌کنندگان خدمت و کالاهای سلامت باشد.

این صنعت با مشکلات جدیدی مواجه شد که نه از جنس کمبود ارز، تشدید تحریم‌ها یا تورم ۵۰ درصدی بود بلکه بخش عمده‌ای از آن به کمبود نقدینگی و تأخیر در وصول مطالبات از ناحیه بیمه‌ها و عدم انجام تعهدات به‌موقع دولت برمی‌گشت. به همین دلیل امروز شاهد کمبود بعضی اقلام هستیم و بعضاً محصولات ساخته‌شده بعضی از واحدهای داروسازی جزو فهرست اخیر وارداتی قرارگرفته است که در نوع خود هشداری جدی محسوب می‌شود.

با وجود تمام این شواهد که صدای تولیدکنندگان را بلند کرده است غلامرضا اصغری رئیس سازمان غذا و دارو می گوید: با توجه به توانمندی متخصصان داخلی، این وضعیت وجود دارد که تولیدات داخلی بیش از پیش افزایش پیدا کند به طوری که شاهدیم ۹۷ درصد نیاز تولیدات دارویی در داخل تامین می شود.

رئیس سازمان غذا و دارو حتی درمورد قیمت داروهای تولید داخل گفت: در حال حاضر داروهایی که در داخل کشور تولید می‌شوند، یک دهم داروهای وارداتی قیمت دارند و با قیمت مناسب دراختیار بیماران قرار می‌گیرد. لیست تمام داروهای مورد نیاز کشور و همچنین مواد اولیه لازم برای تولید این داروها دراختیار محققان قرار می‌گیرد و تمام تلاش ما این است که این اقلام در داخل کشور تولید شوند. با تولید دارو در داخل کشور، سهم بازار داخلی دراختیار تولیدکنندگان ایرانی قرار می‌گیرد و واردات آن دارو کاهش پیدا می‌کند.

او حتی گفته است: در حال حاضر موجودی سه ماه بازار تأمین شده است و مشکلاتی که گزارش می‌شود به دلیل کمبود دارو نبوده بلکه بیشتر این موارد به کمبود نقدینگی بیمارستان‌ها و مشکلات توزیعی داروها مرتبط است و خوشبختانه کمبود دارویی نداریم. دارو به هیج وجه گران نخواهد شد.

داروهای مصرفی از نظر عددی ۹۸.۵ درصد در داخل و از نظر ریالی ۷۰ درصد درداخل تولید می‌شود. قبل از طرح تحول واردات دارو یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار بوده است که در حال حاضر به یک میلیارد و صد میلیون دلار کاهش یافته است.

اکنون پس از آن همه تاکید به وجود کافی دارو، وزیر محترم بهداشت شخصا اعلام می کند که : ناپایداری منابع حوزه سلامت مشکلات زیادی برای وزارت بهداشت و بیمه ها ایجاد کرده است و وزارت بهداشت به دلیل کمبود نقدینگی با کمبود برخی داروها به ویژه داروهای بیماران خاص مواجه است. او گفته است: به جای ارقامی که هرساله از بودجه عمومی به بخش سلامت اختصاص می یابد این منابع باید از مالیات بر ارزش افزوده تخصیص یابد.

وزیر بهداشت یادآور شده است که: وزارت بهداشت به دنبال افزایش اعتبارات نیست بلکه درخواست این وزارتخانه پایدار کردن منابع است.

تمام این شکایت ها از کمبود نقدینگی دولت باعث شد مجلس هم واکنش نشان دهد و کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی با انتقاد از اینکه هیچ نظارتی بر بازار دارو وجود ندارد، اظهار کرد: در سه ماهه اول سال ۹۷، ۸۰۰ میلیون یورو دارو و تجهیزات پزشکی ثبت شفارش شده و باید از طریق وزارت بهداشت نظارت شود که به صورت آزاد در بازار به فروش نرسد.

اما حالا صحبت با تولید کنندگان دارو حکایت از عمق مشکلات در این حوزه دارد.

به گفته یکی از تولیدکنندگان دارو: برخی از کارخانجات تلاش دارند تا داروهای سرطانی و غیرسرطانی را از مواد گیاهی تولید کنند. درواقع یکی از اهداف ما کاهش وابستگی به مواد اولیه خارجی است تا در صورتی که نرخ ارز نوسان پیدا کرد آسیب زیادی برای چرخه دارو و تولید آن ایجاد نشود.

وی افزود: زمانی که تعادل نرخ ارز بهم خورد، خواهی‌نخواهی تأثیر خود را حتی بر مواد اولیه داخلی می‌گذارد و این کار با تأخیر یا شدت کمتری روی خواهد داد. نکته اینجاست که دولت تسهیلاتی را در این زمینه درنظر گرفته، درواقع یارانه‌ای برای واردات برخی از این داروها درنظر گرفته است، اما به هرحال واردات این نوع از داروها بسیار زیاد است و دولت نیز تا مدت زمان محدودی می‌تواند این یارانه‌ را پرداخت کند.

این تولیدکننده دارو ادامه داد: برخی از داروهای ایرانی برای سرطان‌هایی چون سرطان مغز تأثیر مثبت کمی دارد؛ چراکه این داروها، کپی‌برداری از نوع خارجی آن است. همچنین تجربه ما در تولید این نوع از داروها  بسیار اندک است. بنابراین تأثیرگذاری آن‌ها همانند نمونه اصلی دارو نخواهد بود. درواقع خارجی‌ها تکنولوژی لازم برای تولید این داروها را در اختیار دارند و براساس تجربه طولانی خود ایرادات آن را رفع کرده‌اند؛ درنتیجه تولیدات آن‌ها کیفیت بسیار بهتری نسبت‌به داروی ایرانی دارد، برای همین شاهد هستیم که بسیاری از این بیماران جان خود را از دست داده اند. اما این درمورد برخی بیماری های نادر رخ داده و نمی‌توان به طور کامل گفت که مصرف داروهای ایرانی نتیجه‌ای منفی داشته است.

این تولید کننده افزود: دولت در این راستا دو خط مشی را پیگیری می‌کند، درواقع دولت تلاش دارد تا تولیدکنندگان داخلی دارو بتوانند مانند برخی از کشورها در این زمینه خودکفایی ایجاد کنند و به مرور زمان خطاهای خود را در تولید دارو کاهش دهند. اما نکته این است که تا زمینه لازم فراهم نشود این اتفاق نخواهد افتاد. همچنین از سوی دیگر دولت تلاش می‌کند تا با تولیدات داخلی در میزان ارزی که برای خرید این داروها صرف می‌شود صرفه‌جویی کند. حمایت‌های دولت از تولیدکنندگان داخلی دارو بسیار کم و اغلب درگیر مقررات پیچیده است. 

او ادامه داد: در شرایط بی ثبات اقتصادی فعلی، تولیدات کارخانه‌های دارویی بسیار تغییر کرده و می توان گفت کنترل از دست تولیدکنندگان در ساده ترین موارد مثل بسته بینی دارو هم خارج شده و به این ترتیب آن ها نمی توانند قیمت تمام شده دارو را به دست آورند. اگر تولیدکنندگان داخلی دارو بخواهند اصول اقتصادی را رعایت کنند بایستی کارخانه‌ها را تعطیل کنند؛ چراکه در این صنعت هزینه‌ها و درآمدها با هم هم‌خوانی ندارند.

این فعال بازار دارو افزود: مواداولیه موجود در انبارها به زودی تمام خواهد شد و پس از آن بی ثباتی قیمت ها دیگر اجازه تولید را به ما نمی دهد و اینجاست که بیماران سرطانی و بسیاری از بیماری های سخت را دچار مشکل بی شماری می کند.

اخبار روز ایران و جهان را در جامعه خبر بخوانید./