استناد به پیمان مودت ۲۳ مرداد ۱۳۳۴ ایران و آمریکا در دادگستری لاهه
به گزارش پایگاه خبری جامعه خبر، براساس برنامۀ زمانی اعلام شده از سوی دیوان بین المللی دادگستری، امروز سه شنبه- ۶ شهریور ۱۳۹۷، نماینده و وکلای ایالات متحده فرصت دارند به اظهارات نماینده و وکلای جمهوری اسلامی ایران پاسخ دهند. روزهای چهارشنبه و پنجشنبه نیز به ترتیب نمایندگان و وکلای جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده، استدلال ها و نظرات تکمیلی خود را ارائه می کنند. متعاقبا و در روزهای بعد از آن، قضات دیوان بین المللی دادگستری وارد شور شده و رای خود را درباره درخواست ایران به صدور قرار موقت در فاصله چند هفته آینده صادر خواهند کرد. پس از چهار روز بررسی شکایت ایران در دیوان دادگستری بین المللی، این نهاد قضایی سازمان ملل ظرف یک ماه رای خود را صادر می کند.
از سوی دیگر ، آمریکا در واکنشی کتبی به درخواست ایران از دیوان بین المللی دادگستری لاهه در زمینه لغو تحریم های واشنگتن اعلام کرد که این دادگاه برای رسیدگی به این پرونده صلاحیت قضایی ندارد. آمریکا همچنین مدعی شد که دعاوی ایران خارج از بندهای معاهده مودت ۱۹۵۵ است.
معاهده مودت و روابط اقتصادی و حقوق کنسولی میان دولت های آمریکا و ایران که در تارنمای سازمان ملل نیز بارگذاری شده است، ۲۳ مرداد ۱۳۳۴ هجری شمسی (۱۵ اوت ۱۹۵۵میلادی) میان نمایندگان دو کشور امضا شد.
وزارت امورخارجه آمریکا نیز روز دوشنبه اعلام کرد که واشنگتن درخواست ایران از دیوان بین المللی دادگستری مبنی بر دستور به آمریکا برای لغو تحریم های ضدایرانی را تلاش برای دست درازی به حقوق ایالات متحده برای اقدام در زمینه های امنیت ملی تلقی می کند و اقدامات در پیش گرفته شده از سوی ایران، سواستفاده از دیوان بین المللی دادگستری است.
رویارویی حقوقی ایران و آمریکا در دادگاه لاهه همچنین بازتاب گسترده ای در رسانه های مختلف جهان از جمله در منطقه جنوب شرقی آسیا داشت. رسانه های جنوب شرق آسیا با انعکاس گسترده طرح دعوی ایران علیه آمریکا در دیوان بین المللی دادگستری لاهه، اعلام کردند قضات این دیوان میان ایران و آمریکا داوری می کنند.
رسانه ها در خصوص این شکایت نوشتند: طبق گزارش نمایندگان ایران در این دادگاه اقدام آمریکا نقض صریح عهدنامه سال ۱۹۵۵ مودت ایران و آمریکا است. دادخواستی که وکلای ایرانی در دادگاه مطرح کردند براساس این معاهده بوده که همچنان معتبر است. ایران از دادگاه بین المللی دادگستری خواست تا با صدور رای تحریم های آمریکا را تعلیق کند. آمریکا هیچ ارزشی برای نهادهای حقوقی بین المللی قابل نبوده و به قلدری و زورگویی ادامه می دهد.
'محمد جواد ظریف' وزیر امورخارجه ایران روز دوشنبه ۲۵ تیر اعلام کرد ایران از آمریکا به دلیل 'نقض عهدنامه مودت و روابط اقتصادی و حقوق کنسولی بین ایران و آمریکا در سال ۱۹۵۵' شکایت و جمهوری اسلامی ایران بر همین مبنا دادخواستی را به دبیرخانه دیوان لاهه تسلیم کرده است.
در پی این شکایت، دیوان بین المللی دادگستری ۲ مرداد طی نامه ای رسمی خطاب به مایک پمپئو وزیر امور خارجه امریکا، به دولت واشنگتن هشدار داد از هر گونه اقدام جدید در این زمینه اجتناب کند، و 'توجه دولتمردان کاخ سفید را به این ضرورت جلب میکند که باید در زمینه مورد دعوا (بازگشت تحریم ها) طوری عمل کند که آرای آینده دیوان که بعد از جلسه ۲۷ اگوست (پنجم شهریور) صادر خواهد کرد، بلا اثر نشود.'
به گفته کارشناسان، این دستور، نظیر حکم موقت به توقف هرگونه اقدام متصرفانه در پرونده های مالی است و نشان دهنده حساسیت و اهمیت موضوع شکایت ایران برای دیوان بین المللی دادگستری است.
دیوان دادگستری بین المللی نهاد قضایی وابسته به سازمان ملل است که برای حل و فصل اختلاف های بین المللی تشکیل شده و گرچه آراء آن الزام آور است ولی دیوان قدرت اجرای آنها را نداشته و در موارد نادری برخی کشورها از جمله آمریکا این آراء را نادیده گرفته اند.
سفیر ایران در هلند در مصاحبه ای تصریح کرد: در صورتی که رأی به نفع جمهوری اسلامی صادر شود، شورای امنیت سازمان ملل نقش ضمانت اجرایی دارد و می تواند آمریکا را مجاب به اجرای حکم کند، اما اگر حکم توسط آمریکا در شورای امنیت وتو شود، از طریق افکار عمومی میتوان فشارها به آمریکا را ادامه داد.
'لعیا جنیدی' معاون حقوقی رییس جمهوری ایران اعتقاد دارد که این معاهده گرچه در سال ۱۹۵۵ بین دو کشور به امضا رسیده و اکنون نزدیک به ۴۰ سال است که واشنگتن و تهران روابطی با یکدیگر ندارند اما چون هیچ یک از طرفین خروج خود را به طور رسمی از این پیمان اعلام نکرده اند، معاهده مودت همچنان به اعتبار خود باقی است.
وی همچنین در این باره تاکید کرده است: 'پیمان مودت مکرراً در دیوان داوری ایران و آمریکا مورد استناد قرار گرفته و حتی در دادگاههای امریکا نیز به آن استناد شده است.'
اخبار روز ایران و جهان را در جامعه خبر بخوانید./
