رقابت موقوفه خواری با زمین خواری/ ۱.۴ میلیون ایرانی مستاجر وقفند

پایگاه خبری جامعه خبر/سید هادی کسایی زاده/ وقف چشمه همیشه جاری است که مسلمانان به اعتقاد به این سنت حسنه بخشی از اموال خود را در راه خدا و اهل بیت وقت کرده تا پس از مرگ حسنات آن برای واقف جاری باشد.

قدیمی‎‎ترین وقف‎‎نامه کشور مربوط به یک‌هزار و ۱۱۵ سال پیش در استان اصفهان و سپس موقوفه ۹۰۰ ساله در استان قزوین و بعد از آن موقوفه مسجد جامع یزد که برای ۷۰۰ سال قبل است.

آمارها نشان می دهد که وضعیت وقف و ثبت آن خوب نبوده و در سالهای اخیر کمی شاهد ساماندهی موقوفات هستیم اما همچنان موقوفه خواری در کشور بیداد می کند. شاید تصور کنید که موقوفه خواری تنها به تصرف موقوفات بزرگ گفته می شود در حالی که شاید عدم پرداخت اجاره موقوفات توسط یک میلیون و ۴۰۰ هزار مستاجر اوقاف می تواند در پرونده های موقوفه خواری ثبت شود که البته از این تعداد گروهی به تعهدات خود عمل نمی کنند. با این حال همچنان سازمان اوقاف موقوفه خواری را پس از زمین خواری و کوه خواری هشدار داده است.

اما شاید برخی آمارها از وضعیت وقف در کشور قابل تامل باشد:

*تعداد موقوفات ثبت شده در بانک اطلاعاتی اوقاف کشور: ۱۷۳ هزار موقوفه

*تعداد موقوفات درآمد زا برای سازمان اوقاف کشور: ۷۸ هزار موقوفه

*تعداد موقوفات درآمد زا با متولی: ۱۲ هزار موقوفه

*تعداد موقوفات درآمد زا که مدیریت آن با اوقاف است: ۶۵ هزار موقوفه

*تعداد رقبات در کل کشور: یک میلیون و ۲۰۰ هزار رقبه

*تعداد موقوفاتی که دارای سند رسمی شده است: ۱۱۲ هزار موقوفه

*تعداد موقوفاتی که سند مالکیت رسمی ندارند: ۳۰۰ هزار موقوفه

*تعداد مستاجران موقوفات در کشور: یک میلیون و ۴۰۰ هزار نفر

بر اساس آمارها ۵۰۰ دانشگاه و مرکز علمی به همراه ۱۰۰۰ باب مدرسه در کشور موقوفه هستند در حالی که نامی از واقفان نمی آید چون وقف بی منت است. امسال هم سه هزار موقوفه با ارزش ریالی بالا در کشور ثبت شده است.

وقف های جالب

اما در میان اسناد و مدارک وقف برخی موقوفات بسیار جالب و قابل تامل است. بعنوان مثال ۷۰۰ سال پیش وقف هایی برای حیوانات صورت گرفته به گونه ای که برای جلوگیری از تلف شدن پرندگان در زمستان آذوقه برای پرندگان پخش می کردند. با توجه به اینکه در گذشته امکانات و یخچال برای نگهداری گوشت وجود نداشت برخی مواقع بخشی از گوشت نصیب گربه شده و این امر موجب بروز تنش در خانواده ها بین زوجین می شد.

یکی از اهالی خراسان رضوی برای پیشگیری از بروز اختلاف بین زن و شوهر اقدام به فروش اموال و پخش گوشت رایگان کرد. چنانچه گوشت مصرفی خانواده ای نصیب گربه می شد آنها با مراجعه به این واقف گوشت خود را تهیه می کردند و این امر از بروز اختلاف جلوگیری کرد.

همچنین در ایام قدیم برخی مواقع هنگام انتقال کوزه آب به منزل توسط رعیت، کوزه می شکست که برای جلوگیری از برخورد قهری با رعیت برخی از افراد وقف کوزه کردند.

سازمان اوقاف تاکنون هزینه ها و درآمد ها و مصرف وقف را منتشر نکرده است

بر اساس این گزارش هرچند سازمان اوقاف و امور خیریه کشور تاکنون آماری از درآمدها و هزینه های خود منتشر نکرده و تنها بر ترویج وقف متمرکز شده اما باید گفت که این سازمان بر اساس حقوق شهروندی باید جزئیات کاملی از اجرای نیات واقف را رسما از طریق سایت ویژه ای بخش به بخش و شهر به شهر منتشر کند. حتی هزینه ها و درآمدهای امامزاده های کشور هم تاکنون رسما اعلام نشده است. این اعلام قطعا می تواند شهروندان را بر گسترس این فرهنگ نیک سوق دهد.