دردسرهای حقوقی مالکان خودرو؛ «سند سبز» با بدان بنشست!
پایگاه خبری جامعه خبر/ گزارش/ در فرض معامله یک اتومبیل، در جامعه ما کم نیستند خریدارانی که به این گمانند بعد از توافق و پرداخت پول به فروشنده معاملهشان به پایان رسیده است. زمان کوتاهی که میگذرد مجبورند مدارک خود را در مکانها و به اشخاصی که درخواست آن را دارند، نشان دهند. اینجاست که متوجه میشوند مشکلی وجود دارد؛ اینکه هنوز اتومبیل بهصورت رسمی به آنها منتقل نشده و سند نخورده است. ناچار در پی راه چاره درصدد اقدام برای ثبت رسمی و تنظیم سند اتومبیل به نام خود هستند که فروشنده از انجام این کارخودداری کرده است.
دنبالش باشید!
سید محمد حجتی، حقوقدان می گوید: خود را در جایگاه فردی بگذارید که اتومبیلی را خریداری کرده، اما فروشنده سند را به نامش تنظیم نکرده است. بهتازگی متوجه این موضوع شدهاید یا از ابتدا منتظر بودید تا فروشنده اقدامات لازم را برای تنظیم سند انجام دهد، اما از این کار سر باز زده است. حال شما در پی طرح دعوای «الزام تنظیم سند رسمی» اتومبیل بهنام خودتان هستید. نخستین قدم برای شروع این کار، تشخیص دادگاه صالح است که مکان آن دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا همان کسی است که دعوا را علیه او طرح کردهاید.
جایی بهنام محل اقامت
وی ادامه داد: توجه داشته باشید که محل اقامت هر شخص، مکانی است که در آن سکونت دارد یا مرکز مهم امور او در حوزه کسب و کار و خدمات اداری یا نظامی محسوب میشود و در آنجا اقامت دارد. حال اگر این دو مکان مجزا باشد مرکز مهم امور او (یعنی جایی که برای فروشنده مهم است) بهعنوان اقامتگاهش شناخته میشود. خوب است بدانید که شرکتهای تجاری یا مؤسسات دولتی هم مانند انسانها دارای اقامتگاه هستند. اقامتگاه چنین اشخاصی «مرکز اصلی عملیات» آنهاست.
نخستین اقدام؛تقدیم دادخواست
به گفته حجتی بعد از مراجعه به دادگاه صالح، چه بخواهید چه نخواهید در گردونه تشریفاتی خواهید افتاد که برگرفته از قانون است. حال که پای در این راه گذاشتهاید، بدانید که در این مرحله بعد از مراجعه به دادگاه باید دادخواست خود را ارائه دهید؛ زیرا طرح دعاوی حقوقی طبق قوانین ایران با تقدیم دادخواست آغاز و رسیدگی میشود.
مواجه با مواردی که برای انسان تازگی دارد و از قبل آگاهیای در این زمینه برایش نبوده است، اندکی نگران کننده به نظر میرسد. مراجعه به دادگاه هم اگر برای اولین مرتبه برایتان اتفاق افتاده است همین حس و حال را به شما منتقل خواهد کرد و دلیل آن شاید سردرگمیای باشد که با استرس شما همراه شده است. بهترین راه این است که آرامش خود را تا جایی که ممکن است حفظ کنید و بدانید که این فرم چاپی که از آن صحبت میشود تا طرح دعوای خود را در آن مطرح کنید در واقع همان دادخواست است که قوه قضائیه آن را مطابق قانون تهیه و در اختیار مراجع قضایی قرار میدهد.
بدانید و قید کنید!
در دادخواستی که به شما گفته شد آن را از محل فروش تمبر و اوراق قضایی واقع در مراجع قضایی تهیه کنید؛ نام و مشخصات شما که همان خواهان یا خریدار هستید و خوانده یا فروشنده و خواسته دعوای شما که در واقع همان هدفی است که در طی این فرایند قصد رسیدن به آن را دارید، نوشته میشود. از موارد دیگری که در دادخواست با آن روبهرو میشوید بهای خواسته است. در پرونده شما چون موضوع یا خواسته دعوا که همان الزام به تنظیم سند رسمی اتومبیل خریداری شده به نام شماست، غیرمالی محسوب میشود دیگر بحث بهای خواسته منتفی خواهد شد.
آگاهیتان را بالا ببرید
مرجان صفری، وکیل پایه یک دادگستری نیز با بیان اینکه برای رسیدگی به دادخواست در این حوزه پرداخت هزینه دادرسی از سوی فرد در مقام خواهان، ضرورت دارد، گفت: به پرداخت هزینه دادرسی، ابطال تمبر نیز گفته میشود که میزانش در دعاوی مختلف با توجه به وصف مالی یا غیرمالی بودن آن دعاوی مشخص خواهد شد. خوب است بدانید منظور از دعاوی مالی، دعاوی است که در آن بهطور مستقیم مال مطالبه میشود؛ مانند دعوای جبران خسارت، اما در دعاوی غیرمالی بهشکل مستقیم مال مورد مطالبه نیست، بلکه هدف دعوا خواستهای غیرمالی است که ممکن است نفع مالی یا معنوی هم از آن حاصل شود؛ مانند دعوای اثبات زوجیت. بدانید که در موضوع الزام به تنظیم سند رسمی اتومبیل به نام شما به این دلیل که دعوایی غیرمالی است هزینه دادرسی عدد مشخصی خواهد بود که بعد از اتمام دادرسی و به هنگام محکومیت فروشنده، از او دریافت و به شما بازگردانده خواهد شد.
برگهای برنده در محکمه!
وی ادامه داد: بدانید که در هر دعوایی طرفین برای اثبات درستی ادعای خود نیازمند مطرح کردن دلایل خود هستند. در قانون کشور ما دلایلی که هر یک از طرفین میتوانند در دادرسی مورد استفاده قرار دهند معرفی و از آن تحت عنوان ادله اثبات دعوا نام برده میشود، اما در نظر داشته باشید که در دعوای الزام به تنظیم سند رسمی، مبایعهنامه مهمترین دلیل شماست که از سوی خواهان مورد استفاده قرار خواهد گرفت و مبنایی برای صدور رأی است. از دلایل دیگری که میتواند در صورت مفقود شدن یا از بین رفتن مبایعهنامه مورد استناد شما باشد، شهادت شهود مبنی بر انجام معامله به صورت غیررسمی است که دادگاه این دلایل را برای بررسی و صدور رأی در نظر خواهد داشت.
اظهارنامه، پیروزی بیدردسر
هرچند که با استفاده از دلایل فوق میتوانید به خواسته مورد نظرتان برسید و پیروز دعوا باشید، اما برای یک پیروزی بیدردسر پیشنهاد میشود که از ارسال اظهارنامه غافل نباشید. برای این کار به دادگاه یا یک دفترخانه اسناد رسمی مراجعه کنید و برگهای تحت عنوان اظهارنامه برای فروشنده مبنی بر تخلف او بهخاطر عدم حضور به موقعش برای ثبت سند، ارسال کنید.
پس از تقدیم دادخواستتان مبنی بر الزام فروشنده به تنظیم سند رسمی اتومبیل خریداری شده به نام شما، نوبت به رسیدگی میرسد. دادگاه به این منظور تاریخی تعیین میکند و هر دوی شما را که طرفین دعوا هستید مطلع میکند؛ در ضمن یادآور میشود که حضور نیافتن هر یک از شما مانعی برای تشکیل جلسه نخواهد بود.
حرف را «خوانده» شروع میکند!
امید عبدالهیان با اعلام اینکه در جریان دادرسی ابتدا حق صحبت با خوانده یا همان فروشنده اتومبیل به شماست؛ زیرا فرد در جایگاه خوانده در طی دادخواستی که تقدیم دادگاه کردهاید و البته دلایلی که برای الزام او در جهت تنظیم سند رسمی بیان شده است، حرفهای گفتنی شماست و حالا وی باید از حق خود دفاع کند، گفت: در طول این جلسه، قاضی همانطور که با دقت و توجه سخنان هر دوی شما را میشنود به بررسی دلایلی نیز که ارائه کردهاید، میپردازد.
به گفته وی در پایان این جلسه، دادگاه ختم دادرسی را اعلام میکند که معنایش کافی بودن تعداد جلسات تشکیل رسیدگی به پرونده است. حال دادگاه آماده است تا با توجه به همان جلسه یا جلساتی که برگزار شده است رأی صادر کند. قاضی ممکن است پس از اعلام ختم دادرسی در همان جلسهای که اعلام ختم دادرسی کرده است رأی خود را صادر کند؛ در غیر اینصورت از آن زمان تا حداکثر یک هفته برای این کار مهلت دارد.
به خاطر داشته باشید که هر چند صدور حکم الزام به تنظیم سند رسمی به نام شما در جایگاه خریدار اتومبیل و به نفع شما تمام شده است، اما خوانده نیز میتواند از تاریخ صدور حکم تا ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ یا اعلام حکم به دادگاه تجدیدنظر استانی که در آن سکونت دارد مراجعه و درخواست رسیدگی مجدد این دعوا را مطرح کند. ممکن است دادگاه تجدیدنظر پس از بررسی، بار دیگر حکم به تنظیم سند رسمی بدهد یا اینکه خوانده که همان فروشنده اتومبیل به شماست از مدت ۲۰ روزه خود برای اعتراض استفاده نکند، در این حالت حکم الزام قطعی میشود و دیگر به هیچ وجه قابل رسیدگی مجدد نخواهد بود.
در ادامه روند کار در نظر داشته باشید که حکم دادگاه بر الزام به تنظیم سند رسمی قابل فرجام خواهی نیز خواهد بود؛ به این معنا که فروشنده اتومبیل میتواند پس از صدور حکم فسخ از سوی دادگاه تجدیدنظر، به دیوانعالی کشور مراجعه و تقاضا رسیدگی به دعوای مورد نظر را برای بار سوم مطرح کند. حکم دیوانعالی کشور قطعی است و در صورتی که دیوان، حکم الزام دادگاه تجدیدنظر را تأیید کند، مهلتهای خوانده برای تقاضای رسیدگی به دعوای مورد نظر دیگر به پایان میرسد.
زمان ورود به دادگاه
و اما بهعنوان آخرین مطلب بدانید که برای اجرای حکم الزام به تنظیم سند رسمی اتومبیل به نام شما لازم است فروشنده با حضور در دفتر اسناد رسمی، اتومبیل مورد نظر را بهصورت رسمی به شما منتقل کند و با نامتان به ثبت برساند. اگر در این مرحله خوانده از این کار سر باز زند، دادگاه وارد عمل میشود و فردی را مأمور میکند تا با حضور در دفترخانه اسناد رسمی به نمایندگی از جانب فروشنده، سند را به نام شما در مقام خواهان و خریدار منتقل کند.
اخبار روز را با جامعه خبر بخوانید./
