هوشمندی امارات در بهره مندی از ایران / عرب ها سبقت گرفتند

به گزارش پایگاه خبری جامعه خبر، کشورهای مختلف اطراف خلیج‌فارس از جمله امارات متحده عربی، بحرین، عربستان سعودی، عمان، قطر و کویت از سال‌ها قبل ، جزو شرکای تجاری طبیعی ایران و بازار مناسبی برای صادرات کالاهای ایرانی محسوب می‌شدند اما طی دهه‌های اخیر و پس از تشکیل شورای همکاری خلیج‌فارس، امارات متحده عربی، به تنهایی توانسته نقش مهمی را در منطقه بازی کند و گوی سبقت را از ما برباید؛ به‌طوری که تامین‌کننده حدود ۲۰ درصد کل واردات ایران هم شده است.
اختلافات سیاسی بین ایران و عربستان هم مزید بر علت شده است. زیرا نفوذ کشورهایی مانند بحرین، قطر و کویت، از رفتار عربستان سعودی، صادرات ایران را با چالش مواجه کرده است.

به‌طور متوسط حدود ۸۱ درصد از صادرات غیرنفتی و 96درصد از واردات ایران در تجارت با کشورهای حوزه خلیج‌فارس به کشور امارات متحده عربی اختصاص داشته است. ایران در سال‌های اخیر همواره از امارات متحده عربی به‌عنوان بندرگاهی برای ورود کالاهای سایر کشورها استفاده کرده و بسیاری از کالاها از طریق امارات به ایران صادرات مجدد می‌شوند. در سال‌های اخیر این کشور با سهم بالای 23درصد، دومین شریک وارداتی ایران بوده است.
از سوی دیگر، امارات متحده عربی، طی دو سال اخیر پس از چین و عراق با سهمی حدود ۱۱ تا ۱۲ درصد به‌عنوان سومین مقصد صادراتی ایران نیز مطرح بوده است. مطابق آمار گمرک، در نیمه نخست سال ۱۳۹۵، با کاهش صادرات ایران به عراق در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، امارات با سهم ۷/ ۱۵ درصدی به دومین مقصد عمده صادراتی ایران مبدل شده است. این بررسی‌ نشان می‌دهد در سال‌های ۱۳۸۳ و ۱۳۸۴ کشورهای حوزه خلیج‌فارس و به‌طور ویژه امارات متحده عربی مقصد حدود ۲۵ درصد از صادرات غیرنفتی ایران و مبدا حدود ۱۸ درصد از کل واردات ایران بوده‌اند.
همچنین مطابق آمارها، از سال ۱۳۸۵ به بعد، نقش کشورهای مذکور در تامین واردات ایران پررنگ‌تر بوده، به‌طوری که در سال‌های ۱۳۸۸ و ۱۳۹۰ با افزایش واردات به حدود ۱۸ میلیارد دلار، به ترتیب ۳۰ و ۲۹ درصد از واردات ایران از طریق آن کشورها، به‌طورخاص امارات متحده عربی، تامین می‌شد و در مقابل سهم کشورهای مذکور در صادرات غیرنفتی ایران تا حدود ۱۲ درصد در سال ۱۳۹۱ نیز کاهش یافت.
از سال1390 به بعد و پس از تشدید تحریم‌ها، واردات از کشورهای حوزه خلیج‌فارس، رفتار کاهشی را طی کرده و سهم آنها در تامین نیارهای وارداتی ایران کاهش یافت. طی همین دوره، صادرات ایران به کشورهای مذکور رشد افزایشی داشته و سهم آنها در صادرات غیرنفتی ایران به ۱۶ درصد و در نیمه نخست سال ۱۳۹۵، به ۱۸ درصد افزایش یافته است. یعنی مطابق آمارها، تا پایان نیمه نخست سال جاری، ۱۸‌درصد از صادرات غیرنفتی به ارزش ۳ میلیارد و ۸۷۵ میلیون دلار و ۱۸ درصد از واردات به ارزش ۳ میلیارد و ۲۴۳ میلیون دلار به کشورهای حوزه خلیج‌فارس اختصاص یافته است.
از این رو، مشاهده می‌شود که صادرات ایران به امارات در سطح بسیار بالاتری در مقایسه با کشورهای دیگر قرار دارد. یعنی صادرات ایران به عربستان سعودی اگرچه از ابتدا در سطح پایین و کمتر از ۲۴۰ میلیون دلار بوده، اما با بروز مشکلات سیاسی بین مقامات دو کشور این میزان از تجارت نیز کاهش یافته و در نیمه نخست سال جاری، در حد صفر بوده است.
با توجه به نفوذ و تاثیرپذیری سایر کشورهای حوزه خلیج‌فارس از رفتار عربستان سعودی، صادرات ایران به کشورهای بحرین، قطر و کویت نیز رو به کاهش بوده است، هرچند مشکلات سیاسی داخلی بحرین نیز بی تاثیر نبوده است. در این بین صادرات به عمان به دلیل رویکرد متفاوت مقامات کشور مذکور در قبال ایران، از رشد افزایشی برخوردار بوده است، به‌طوری که صادرات ایران به عمان در سال ۱۳۹۴ به رقم ۳۷۵ میلیون دلار و در نیمه نخست سال ۱۳۹۵، نیز به سطح ۳۶۳ میلیون دلار رسیده است. پس از تشدید اجرای تحریم‌های غرب علیه ایران بعد از سال 1390و به دنبال محدودیت‌های ایجاد شده در کشور از لحاظ درآمدهای ارزی در اثر کاهش صدور نفت و روند کاهشی کل واردات ایران از جهان، واردات از کشورهای حوزه خلیج‌فارس نیز دچار کاهش شده است. بیشترین و تاثیرگذارترین آن مربوط به کاهش واردات از امارات بوده است. در سال ۱۳۹۴، واردات از امارات نیز به میزان 16درصد در مقایسه با سال ۱۳۸۹ کاهش یافته است.

دنیای اقتصاد
اخبار روز را با ما دنبال کنید./